Dertien jaar. Zo lang heeft Rockstar erover gedaan, en na alles wat we de afgelopen dagen te zien kregen, begrijp je waarom.
Na de Netflix-premiere van een ruim 27 minuten durende Extended Look plus de eerste hands-off previews bij Rockstar North in Edinburgh wordt langzaam duidelijk wat al die jaren hebben opgeleverd. En dat is, kort samengevat: een heleboel. Wat volgt is een preview met vrijwel alles wat nu bekend is over Grand Theft Auto 6.
CRIMINELEN MET GEVOELENS
De twee hoofdpersonages zijn Jason Duval en Lucia Caminos, een ex-militaire drugskoerier en een net uit de gevangenis vrijgelaten vechtster. Ze zijn een stel op de vlucht, in de traditie van Bonnie en Clyde. Rockstar North co-studio head Rob Nelson noemt het zelf zo: zodra het team op dat concept landde, was er geen weg meer terug.
Nieuw is dat hun relatie een volledig systeem is. Samen tijd doorbrengen versterkt de band: samen winkelen, samen een bank overvallen, samen poolen of kajakken. Het maakt niet uit wat, als je het maar samen doet. Maar het is optioneel. Wie geen zin heeft in relatiemechanics kan dat negeren, en Jason en Lucia blijven hoe dan ook partners in crime. De relatie heeft geen gameplay-voordelen. Wel beïnvloedt de staat ervan hoe het verhaal zich ontvouwt. Interessant, en voor GTA volkomen nieuw terrein.
Je kunt op vrijwel elk moment wisselen tussen de twee, vergelijkbaar met hoe dat in GTA V werkte. Alleen nu kun je ze ook samen door de wereld laten zwerven. Handje vasthouden als je een kledingwinkel uit loopt, de deur openhouden, reageren op elkaars berichtjes. Of dat nou iets voor jou is of niet: het zit er gewoon in.
DE WERELD BIJT TERUG
Het grootste verschil met eerdere delen zit in hoe de wereld op je reageert. In oudere GTA’s was je in feite een godheid met een onzichtbaar wapenarsenaal. Iedereen rende schreeuwend weg zodra je een pistool trok, behalve de politie. Dat is voorbij.
NPC’s hebben nu een breed scala aan reacties. Tart iemand, en die kan beledigd reageren of je aanvallen. Trek een wapen, en sommigen zullen het op een lopen zetten, maar anderen escaleren mee. Je bent niet langer de enige gek op straat met een kort lontje, aldus Nelson. Er zijn genoeg andere gekken, en die hebben ook wapens. Dat maakt de wereld onvoorspelbaarder, en als je het mij vraagt ook een stuk grappiger.
Het interactiesysteem is een doorontwikkeling van wat Rockstar met Red Dead Redemption 2 introduceerde. L2 trekt niet meteen je wapen als het geholsterd is. In plaats daarvan kun je ermee praten, pesten of bestuderen. Een hond die je tegenkomt in een drugspand? Die kun je aaien, uitschelden of bestuderen. De keuze is aan jou. Volgens Nelson heeft dit ene systeem een enorme technische inspanning gevergd van animators, designers en dialogueschrijvers.
En dan de cijfers: meer dan 600.000 animaties. GTA V had er 55.000. Red Dead Redemption 2 kwam tot 300.000. Een compleet team in Los Angeles houdt zich uitsluitend bezig met NPC-gedrag. Elke NPC is individueel vormgegeven, geen procedureel samengesteld poppetje van willekeurige lichaamsdelen en kledingstukken. Elk interieur, elke kamer, elke foto aan de muur is met de hand gemaakt. Dat is de belofte, althans.
STELEN IS EEN VAK
Auto’s jatten was altijd simpel: driehoek indrukken, instappen, wegrijden. In GTA 6 is het een systeem op zich geworden. Verschillende auto’s vragen verschillende aanpak. Een oudere bak kun je openbreken en hotwiren. Een dure sportwagen heeft een elektronisch slot en vereist een key cloner die je pas later in het verhaal krijgt. Sommige auto’s hebben een GPS-tracker waardoor je, als je de boel niet snel genoeg afschudt, de politie op je dak krijgt.
Jason en Lucia hebben een scan-app op hun telefoon, Waink genaamd, waarmee je een auto kunt scannen voordat je hem jat. Die laat zien welke beveiliging erop zit, hoeveel de auto waard is bij een heler, en wat het kost om hem op je eigen naam te zetten. Dat is een flinke stap vooruit ten opzichte van “druk op driehoek en rij weg.”
Het rijden zelf is ook pittiger geworden. De straten in Vice City zijn smaller en realistischer, het verkeer is drukker, en dat maakt hoge snelheden door de stad lastiger. Soms is wegrennen door steegjes je beste optie. Dat past bij de nieuwe, minder arcadeachtige richting die Rockstar op wil.
GEZOCHT: TWEE PERSONEN, RODE AUTO
Het Wanted-systeem keert terug in zijn klassieke vorm met zes sterren, maar is flink uitgebreid. De politie werkt nu op basis van signalementen: wat je draagt, welke auto je rijdt, of je alleen bent of met je partner, of je gemaskerd was, of er camera’s waren. Alles telt mee.
Daar bovenop komt het Criminal Profile, een nieuw systeem dat je gedrag door de hele game heen bijhoudt. Zie het als een uitgegroeide versie van het Honor-systeem uit Red Dead 2, maar dan slimmer. In RDR2 kon je na een bloedbad weer braaf iedereen groeten en was je een halve heilige. In GTA 6 werkt dat niet meer zo. Context doet ertoe. Schieten tijdens een overval terwijl je wordt aangevallen? Verdedigbaar. Zonder aanleiding een situatie laten escaleren? Dat gaat je profiel veranderen, en dat heeft gevolgen voor hoe de wereld en het verhaal op je reageren.
En het zijn niet alleen de grote momenten. Afval in een prullenbak gooien helpt. Straatdieren voeren ook. Het klinkt bijna absurd, maar het idee erachter is duidelijk: Rockstar wil dat alles wat je doet ergens toe leidt.
ZWAAR, ZWAARDER, ZWAARST
De fysieke systemen uit San Andreas keren terug en zijn uitgebreid. Eten beïnvloedt je gewicht, sporten bouwt zichtbaar spiermassa op. In de gym moet je daadwerkelijk de triggers op het juiste ritme bedienen om gewichten te tillen, en wie dat verprutst raakt sneller vermoeid. Lang wakker blijven of doorfeesten laat sporen na op je gezicht. Het is The Picture of Dorian Gray, maar dan met protein shakes.
Je kunt ook niet meer een heel arsenaal bij je dragen. Twee handwapens en twee grotere wapens, en die grotere exemplaren zijn zichtbaar op je lichaam. Extra kleding kun je opslaan in je autobak, handig als je snel van uiterlijk moet wisselen om de politie af te schudden.
MAAT EN GETAL
De map is volgens Rockstar drie keer zo groot als het speelbare gebied van Red Dead Redemption 2 en twee keer zo groot als GTA V. Nelsons eigen playthrough duurde zo’n 80 uur, inclusief het hoofdverhaal en een deel van de optionele content. Het verhaal volgt een hoofdstukstructuur, vergelijkbaar met Red Dead 2, met een campaign van naar schatting 50 tot 60 uur.
Geld is belangrijker dan ooit. Er zijn momenten in het spel waar je simpelweg niet verder kunt zonder voldoende cash. Dat betekent dat overvallen, auto’s fencen, duiken naar scheepswrakken en andere criminele activiteiten niet alleen leuk zijn, maar noodzakelijk. Verdiend geld wordt gesplitst tussen contant geld op zak en geld op de bank. Word je gearresteerd, dan raak je je contanten kwijt. Pinautomaten gebruiken wordt dus een gewoonte.
GEEN LOOTBOXEN, GEEN AI
Twee details die het vermelden waard zijn. Rockstar heeft bevestigd dat GTA 6 bij launch geen microtransacties bevat. Geen shark cards, geen premium currency, geen real-money aankopen. Daarnaast is er geen generatieve AI gebruikt bij de ontwikkeling. Die 600.000 animaties? Allemaal mensenwerk. In een industrie waar AI-gebruik steeds normaler wordt, is dat op z’n minst opvallend.
De game draait op 30 fps op alle huidige consoles. Geen first-person modus bij launch. Geen fysieke schijfversie. Dat zijn de concessies. Of er een PS5 Pro-modus komt met hogere framerate, daarover praat Rockstar op een later moment.
EN VERDER
Safehouses zijn interactiever dan ooit, meer vergelijkbaar met de kampen uit Red Dead 2 dan met eerdere GTA-schuilplaatsen. Social media keert terug via Snapmatic, een in-game feed waar influencers, beroemdheden en bekenden van Jason en Lucia content delen. De satire is er nog, maar Rockstar is voorzichtig: te specifieke politieke grappen of memes verouderen te snel over de levensduur van een game die een decennium mee moet.
Het team is meer dan verdubbeld in omvang sinds Red Dead 2. Meer dan vijftig straatkunstenaars werkten mee aan de murals in Vice City. Het team dat verantwoordelijk is voor het rijgedrag van auto’s bestaat uit daadwerkelijke racecoureurs. En ergens in dat alles zit ook nog onderwaterexploratie met duikuitrusting, gangkampen die je kunt bestormen of besluipen, en honderden automodellen.
Grand Theft Auto 6 verschijnt op 19 november voor PlayStation 5 en Xbox Series X/S. Een pc-versie is nog niet aangekondigd. Wie daar op wacht, mag zich schrap zetten voor een lange winter.
