Review: De Samsung 9100 Pro (8 TB) combineert snelheid met veel volume
Al blijkt het 4TB-model stiekem wat sneller…
Het heeft even mogen duren, maar ssd’s verkeren inmiddels in de PCIe 5.0-era. Samsung voorzag in een van de eerste schijven op de nieuwe standaard met de 9100 Pro-serie. Na eerst de snelheid flink op te krikken, wordt nu ook het maximale volume flink uitgebreid. De nieuwste toevoeging aan de line-up komt met maar liefst 8 terabyte aan loeisnelle opslag.
Niet om het een of ander, maar we hebben het hier over een absoluut luxeproduct. PCIe 5.0-schijven zijn namelijk bij uitstek relevant voor pc-gamers met relatief nieuwe moederborden. De nieuwere ssd’s zijn weliswaar ook backward compatible met oudere systemen, zoals de PlayStation 5 of handheld-pc’s, maar daar worden ze veelal getrechterd door PCIe 4.0-poorten. Lees: enkel pc-gamers met de allernieuwste bakbeesten gaan echt profijt hebben van de verhoogde bandbreedtes.
©Tom Kauwenberg
Flink aan de prijs
Dat luxe randje zien we ook terug in de prijs van PCIe 5.0-ssd’s. Nieuw spul kost gewoon meer. Met de komst van meer aanbod in deze sector dalen de instapprijzen weliswaar ietwat, maar de snelste en grootste modellen? Die mogen toch aardig wat kosten. Waarvan akte met de Samsung 9100 Pro in de 8TB-uitvoering: ook zonder heatsink kost die al snel 899 euro.
Ter referentie: het eerder verschenen 4TB-model was het afgelopen jaar meermaals te koop voor bedragen rond de 400 euro – soms zelfs een goede tik minder. Wie de M.2-sloten op PCIe 5.0 ervoor over heeft, zou dus goedkoper af zijn met twee 4TB-schijven, dan éénmaal 8 TB. Bovendien scoor je voor bedragen à 899 euro net zo goed een mooie console, een oled-monitor of een aardige videokaart. Je begrijpt: dit is simpelweg niet de schijf voor een budgettaire build.
De vraag is dus vooral wat je terugkrijgt voor dit soort hoofdprijzen. Het antwoord blijkt simpel: een heleboel gigabytes aan snelle opslag. Moeilijk snel, zo mogen we wel stellen.
Samsung 9100 Pro 8TB-ssd - Technische specificaties
- Modelnummer MZ-VAP8T0B/AM
- Form factor M.2-2280
- Interface PCIe 5.0 x 4 (NVMe 2.0)
- Controller Samsung Presto (5 nm Arm-chip)
- Cachegeheugen Samsung 8GB LPDDR4X-SDRAM
- Opslagchips Samsung 3D TLC (V8) V-NAND
- Opslagcapaciteit 8 TB
- Leessnelheid Tot 14.800 MB/s (sequentieel)
- Schrijfsnelheid Tot 13.400 MB/s (sequentieel)
- Random read Tot 2.200K IOPS (QD32)
- Random write Tot 2.600K IOPS (QD32)
- Verbruik 9,3 mW (idle) / 10,5 W (lezen) / 8,8 W (schrijven)
- MTBF 1,5 miljoen uur
- Garantie 5 jaar of 4.800 TBW
De schijf van (PCIe) vijf
Samsung belooft sequentiële leessnelheden tot 14.800 MB/s en schrijfsnelheden tot 13.400 MB/s voor praktisch alle 9100 Pro-ssd’s. Dat komt direct akelig dicht bij de uiterste limieten van de nieuwe interface: op vier banen (‘lanes’) topt de theoretische snelheid van PCIe 5.0 af op circa 15.754 MB/s. Echt heel veel sneller kunnen deze ssd’s niet meer worden – en groter nu dus ook al niet meer.
We kunnen mierenneuken en stellen dat onze tests heus niet altijd die snelheden behalen, maar globaal genomen presteert de Samsung 9100 Pro (8TB) naar behoren. In synthetische tests met CrystalDiskMark meten we respectievelijk 14.300 MB/s en 13.154 MB/s. Het wezenlijke verschil met Samsungs belofte blijkt verwaarloosbaar klein; we hebben het over een paar procentjes.
Om die data in een ander perspectief te zetten: deze 9100 Pro leest en schrijft stomweg twee keer zo snel dan zijn al razendsnelle voorganger. DeSamsung 990 Prowas als hekkensluiter een van de allersnelste ssd’s op PCIe 4.0 – en deze PCIe 5.0-opvolger walst daar direct overheen. Dit is linea recta dus weer een van de snelste ssd’s in zijn (nog vrij jonge) klasse.
Prestaties in de praktijk
Synthetische pieken terzijde blijken de resultaten in de praktijk echter minder rooskleurig. Dan hebben we het hoofdzakelijk over 3DMark’s opslagtests. Daar worden verschillende gamescenario’s gedraaid op de schijf, waaronder het installeren, opstarten en opnemen van meerdere games. Kijken we naar die snelheden, dan ontstaat er een realistischer beeld. Zo laadt Battlefield 5 in met 1.440 MB/s en doet Overwatch het met 615 MB/s. Die cijfers sprankelen toch wat minder.
Ook zijn het deze tests waaruit blijkt dat de 9100 Pro weinig prestatiebonus boekt ten opzichte van zijn voorganger, laat staan de concurrentie. Een fraaie PCIe 4.0-schijf toont, gemiddeld genomen, niet bijster veel lagere bandbreedtes in dezelfde benchmarks. De 9100 Pro zal nog steeds als een van de allersnelste schijven uit de test komen, maar de voorsprong is aanzienlijk minder groot dan die op papier.
Dat is echter meer te wijten aan de games en hun optimalisatie, dan de makers van de ssd’s. Het benadrukt vooral dat games er goed aan zouden doen om hun processen te optimaliseren voor hogere opslagsnelheden. Zeker dit soort luxe PCIe 5.0-schijven zouden daar gretig gebruik van kunnen maken. Mogelijk zien we die optimalisatieslag pas terug met de komst van de volgende generatie consoles.
Andere processen bieden wat dat betreft direct betere uitkomsten. Zet je vaker flinke hoeveelheden data over, bijvoorbeeld voor zware videoproducties, dan heb je direct al meer profijt van de verhoogde snelheden. Niet elke game laadt dus twee keer zo snel in, maar de 9100 Pro is bij uitstek een schijf om ook snel met (veel) grote bestanden te werken. Content creators opgelet.
Twee keer vier is beter dan acht
Even los van de precieze aard van de data, valt nog iets op aan de transfersnelheden. Zo blijkt namelijk dat dit nieuwe 8TB-model van de 9100 Pro nipt langzamer presteert dan zijn 4TB-tegenhanger. Die achterstand komt lang niet in elke test terug, maar gemiddeld genomen scoort de 8TB-schijf circa 8 procent trager dan het bestaande 4TB-model in de gametests.
Een precieze reden voor die ‘vertraging’ is lastig te achterhalen, maar mogelijk hebben de twee extra geheugenchips achterop de schijf ermee van doen. Het fysieke pad naar die chips is langer – of wellicht is de huiseigen Samsung Presto-opslagcontroller nog niet geoptimaliseerd voor het optimaal aansturen van de additionele chips. Hoe dan ook: de 9100 Pro’s met kleinere volumes presteren in de praktijk vooralsnog beter.
©Tom Kauwenberg
Dat hoeft geen doodzonde te zijn, maar het komt het kostenplaatje niet ten goede. Twee 9100 Pro’s op 4 TB kosten dus al minder dan één 9100 Pro met 8 TB, maar nu blijkt dus: die opstelling pakt zeer waarschijnlijk ook ietsje sneller uit. Dat zet de Samsung 9100 Pro, überhaupt al een luxeproduct pur sang, in een wel erg specifiek straatje.
Voor wie is de Samsung 9100 Pro geschikt?
De Samsung 9100 Pro is onderaan de streep een uitzonderlijk snelle én volumineuze ssd. Weinig PCIe 5.0-schijven bieden dergelijke prestaties, laat staan met meteen 8 TB aan opslag. Met vraagprijzen à 899 euro mag dat zeker iets kosten, maar in ruil daarvoor mag je wel rekenen op zo om en nabij de snelste monster-ssd van het moment. Grote kans dat een schijf als deze de volgende generatie consoles en games al met gemak bijbeent.
De kanttekening zit ‘m vooral in het stiekeme snelheidsverschil tussen de nieuwe 8TB-variant en de kleinere alternatieven die eerder verschenen. Pc-gamers met minstens twee M.2-poorten op PCIe 5.0 zijn in veel gevallen beter af met twee exemplaren van de Samsung 9100 Pro op 4 TB. Die kosten samen net wat minder, terwijl ze dus ook nipt sneller presteren in de praktijk.
Heb je echter maar één M.2-poort om te vullen en wil je een absurde combinatie van snelheid én opslagvolume, dan is de Samsung 9100 Pro (8 TB) zonder twijfel een van de beste ssd’s van het moment.
