Cthulhu is inmiddels zo vaak in een game gepropt dat de gemiddelde tentakel weinig indruk meer maakt. Big Bad Wolf probeert het anders: een detective-avontuur op de bodem van de Stille Oceaan, zonder wapens, zonder jump scares, en met een hoop puzzels.
Laat ik het meteen helder maken, want de marketing doet graag alsof dit horror is. Dat is het niet. The Cosmic Abyss is een first-person investigation game waarin je aanwijzingen verzamelt, verbanden legt en puzzels oplost. Je schiet niet. Je vecht niet. Je loopt rond, leest documenten, scant spullen en bedenkt wat er hier in godsnaam is misgegaan. Als dat je koud laat, kun je hier stoppen met lezen.
Het is 2053, de aarde is leeggeschraapt en megacorporaties boren nu in de diepzee. Jij bent Noah, agent van Ancile, een geheime tak van Interpol die zich bezighoudt met occulte zaken. Een collega is spoorloos. Een mijnstation op dertien kilometer diepte reageert niet meer. Voor je het weet duik je R’lyeh in, de verzonken stad waar Cthulhu zou liggen te slapen. Weinig verrassingen in de plot, dat zeg ik er alvast bij. Wel een paar goede ideeën in de uitvoering.
SONAR EN SPEURWERK
Het hart van de game is de sonar. Je pakt een voorwerp op, analyseert het, en registreert waar het van gemaakt is: koper, waterstof, bot. Die stof kun je vervolgens door een ruimte laten pulseren om andere dingen te vinden die er ook uit bestaan. Zoek je een keycard en heb je er al een, dan voeg je “keycard” toe aan je sonar en laat je hem het werk doen. Je kunt er drie eigenschappen tegelijk in combineren om specifieker te zoeken. Het klinkt als een gimmick. Het is het niet. Het dwingt je om na te denken over wat je analyseert en wat je overslaat, en dat is meer dan Arkham’s detective mode ooit van me vroeg.
Dan is er de Vault. Een soort digitaal prikbord waar elke aanwijzing op belandt. Je verbindt ze onderling met lijntjes, probeert conclusies te trekken, en legt zo stap voor stap bloot wat er gebeurd is. Het spel geeft je geen groen vinkje als je goed zit. Pas wanneer je je conclusie in de praktijk brengt, weet je of je juist hebt geraden. Ouderwets. En goed. De Vault was de reden dat ik na zeven hoofdstukken nog steeds geboeid was, want voor de rest lopen er vooral mensen in audio-logs te fluisteren over oude goden.
GEEN GEKNAL, GEEN GESCHREEUW
Dat de game geen combat of jump scares heeft, is een dappere keuze. Hij kost wel wat. Lovecraft draait in essentie om angst voor het onbegrijpelijke, en daar moet The Cosmic Abyss het van sfeer hebben. Dat lukt nergens echt. Je loopt door fraai ontworpen tempels vol pulserende slijmerigheid en toch blijft alles veilig afstandelijk. Je bent een detective met een zaklamp, geen prooi. In vijftien uur heb ik me geen seconde onprettig gevoeld. Ongemakkelijk af en toe. Bang nooit.
Wat er in plaats daarvan had moeten komen is spanning via de corruption-meter. Veel puzzels hebben twee oplossingen: een makkelijke die je geestelijk verder de afgrond in trekt, en een omslachtige die je hoofd op de been houdt. Op papier prima. In de praktijk merk je er weinig van. De wereld reageert niet zichtbaar op je corruption, de perks die je inlevert zijn toch al niet bijzonder nuttig, en de eindes verschillen vooral in een paar regels dialoog. Voelt als een sanity-systeem dat halverwege een meeting is wegbezuinigd.
PAPIERWINKEL
Tegen het einde van de game heb ik zoveel aanwijzingen verzameld dat ik letterlijk kwijt was welke al gebruikt waren. De Vault ruimt niks op. Geen archief, geen filter, geen gebruikte-stempel op afgehandelde items. Je zit als Noah voor een overvol bord en mag zelf uitzoeken wat er nog toe doet. Realistisch, dat wel. Prettig, nee.
Dan de energie. Analyseren kost een soort paddenstoelensap dat je uit glimmende schimmels op muren haalt. Het idee: bewust kiezen wat je bestudeert. De uitvoering: er staan overal paddenstoelen, dus je analyseert gewoon alles. Ergens halverwege zet je de optie in het menu uit en mis je er niks van. Hetzelfde geldt voor de upgrades, waarvan de meeste neerkomen op “sonar werkt iets beter.” Ik heb de hele game geen enkele upgrade gemist die ik niet had uitgerust.
TECHNISCH ZWEMLES
Op PS5 ziet het er fraai uit maar stottert het regelmatig in drukkere scènes. Autosaves vallen op willekeurige momenten, wat betekent dat je na een pauze zomaar een halfuur kwijt bent. Een paar keer bleef ik vastzitten in een deductie omdat het vakje waar ik een antwoord moest neerleggen weigerde te verschijnen. Herstart loste het meestal op. Geluidseffecten vielen soms weg, voice-overs liepen door elkaar heen, en af en toe crashte de boel zonder aanleiding. Een patch is onderweg. Of die genoeg gaat doen, is bij Nacon-releases nooit een uitgemaakte zaak.
Ook pijnlijk: het zwemmen. Onder water kantelt de camera soms uit zichzelf, alsof desoriëntatie als feature is verkocht terwijl we met een bug zitten opgescheept. De omgeving doet dat werk al prima zonder hulp van een hakkelende besturing.
HERSENEN BOVEN HUIVER
Ik heb The Cosmic Abyss in vijftien uur uitgespeeld en minstens de helft van die tijd zat ik oprecht na te denken. Dat wil ik graag benoemen, want het gebeurt niet vaak. De sonar is een vondst, de Vault werkt als hij niet overvol raakt, en het idee dat puzzels op twee manieren kunnen worden opgelost is meer dan een gimmick. Dit is geen horrorspel, ook al doet de marketing het voorkomen. Dit is een detective in een Lovecraft-jas, en als je die jas even vergeet, zit je aan iets dat in mechaniek opvalt tussen de zoveelste Cthulhu-spellen die dit jaar nog verschijnen.
Voor de puristen: nee, dit is niet de Call of Cthulhu-opvolger waar we op wachten. Voor iedereen die een paar avonden wil nadenken over tablets met krankzinnige symbolen en nu en dan een tentakel wil zien bewegen: hier staat wat je zoekt, mits je tegen een hoop technisch gedoe kunt.
BOVEN WATER
The Cosmic Abyss is geen meesterwerk en geen mislukking. Het is een koppig, matig gepolijste detective die liever slim is dan eng, en daar deels in slaagt. Wie van methodisch puzzelen houdt en een patch of twee wil afwachten, vindt hier een prima avondvulling. Wie verwacht dat Cthulhu hem wakker houdt, kan beter Bloodborne opstarten.
Cthulhu: The Cosmic Abyss is sinds 16 april beschikbaar op PS5, Xbox Series X|S en pc.
