In een opiniestuk voor NRC van vorige week vergelijkt schrijver, dichter en radioproducent Hamed A. Nadoshan de virtuele wereld in het algemeen en gaming in het bijzonder met een leven onder de Iraanse censuur. Beide werelden kenmerken zich volgens hem door oppervlakkigheid. Nadoshan meent dat de leesvaardigheid van jongeren daardoor in gevaar komt en hun algemene kennis en begrip van de wereld afneemt. ‘Je wordt een oppervlakkig mens die niet meer goed kan denken, analyseren en verbeelden, omdat je voortdurend in een eendimensionale wereld leeft’, schrijft hij.
Door: Arnoud van Adrichem
Die stelling baseert hij onder meer op zijn eigen game-ervaringen die hij in de jaren negentig opdeed. Zo noemt hij Nintendo-klassieker Super Mario Bros ‘te simpel en triviaal’ voor ‘elke menselijke geest’. Dat geldt blijkbaar ook voor alle andere games die sindsdien zijn verschenen. ‘In tegenstelling tot computerspelletjes, die alleen qua graphics en uiterlijk worden bijgewerkt, verandert de wereld van de literatuur voortdurend.’ Met zijn kritiek op videogames sluit hij aan in een lange rij van criticasters – die allemaal ongelijk hebben.
In de eerste plaats blijkt uit diverse onderzoeken dat videogames geen domme, eendimensionale mensen voortbrengen, maar juist allerlei positieve effecten op de menselijke geest sorteren. Bijvoorbeeld op het gebied van strategisch denken, ruimtelijk inzicht, probleemoplossend vermogen, creativiteit en beslissingsvaardigheden. Dat is al enige tijd bekend. In zijn boek Everything Bad is Good for You. How Popular Culture is Making Us Smarter (2005) wijst wetenschapsjournalist en mediatheoreticus Steven Johnson erop dat games gemiddeld genomen almaar complexer en cognitief veeleisender zijn geworden.
De betere hedendaagse videogame zet je brein stevig aan het werk, en dat maakt volgens Johnson dat we misschien zelfs wel een klein beetje slimmer worden. Geestig is het gedachte-experiment waarbij hij zich een parallelle wereld voorstelt waarin games eeuwen eerder zijn uitgevonden en verspreid dan boeken. Als de opkomst van boeken in die wereld een leesrage onder jongeren ontketent, dan zal dat ook daar tot morele paniek leiden, verwacht hij. Want, zo redeneert hij verder, in tegenstelling tot gamen is lezen een passieve en onderwerpende bezigheid die slechts een beperkt deel van de zintuiglijke en motorische hersendelen stimuleert en kinderen dwingt om zich terug in trekken in een stille ruimte, afgezonderd van hun leeftijdsgenootjes. Als literatuurliefhebber onderschrijft Johnson deze gedachte natuurlijk niet, hij maak slechts gebruik van dezelfde selectieve redeneertrant die je in veel cultuurpessimistische betogen tegenkomt.
In de tweede plaats hebben games zich door de jaren heen ontwikkeld tot een volwassen cultuuruiting die intellectueel en emotioneel geenszins onder hoeft te doen voor oudere kunstvormen als literatuur, theater en film. Met hun doordachte verhaallijnen, scherpe dialogen en diepmenselijke personages bewijzen AAA-games als Red Dead Redemption 2, The Last of Us Part 2 en God of War: Ragnarök dat ‘speelbare verhalen’ ertoe doen. En ook de games van kleinere, onafhankelijke makers weten de kunsten op een indrukwekkende manier te verrijken. Veel van deze zogeheten indiegames zetten zich af tegen gameconventies en topoi (zoals het jonkvrouw-in-noodscenario), en experimenteren met allerlei nieuwe vormen, technieken en stijlen. Bijzonder is ook dat dit soort games onderwerpen aansnijden die meestal niet direct met het medium worden geassocieerd, zoals depressie, emancipatie, immigratie en milieu. Zulke games maken je wereld niet kleiner, maar juist groter.
En in de derde plaats is het onzinnig om videogames en literatuur tegenover elkaar te plaatsen. Niet alleen omdat beide kunstvormen nogal wat raakvlakken vertonen, maar ook omdat spel en spelen aan de basis staan van zo’n beetje alle belangrijke kunst- en cultuuruitingen, zoals cultuurhistoricus Johan Huizinga in Homo ludens (1938) stelt. Dat zijn theorieën vaak ook opgaan voor de digitale afstammelingen van het analoge spel – videogames –, maakt hem tot een inspiratiebron voor iedereen die zich serieus bezighoudt met gaming.
Daar hoort Nadoshan niet bij. Maar het is natuurlijk nooit te laat om een console aan te schaffen en je onder te dompelen in de ongekend rijke en diverse wereld van videogames. Op hun beste momenten transformeren games het beeldscherm in een omgeving waarbinnen onvermoede vergezichten zich ontvouwen. Ze bevatten zeeën aan verhalen, ideeën en inzichten die spelers kunnen verheffen. Mocht hij het toch liever bij de literatuur houden, dan raad ik hem recente ‘gameromans’ als Morgen en morgen en morgen van Gabrielle Zevin en Echtzeitalter van Tonio Schachinger aan. Een oudere titel kan natuurlijk ook. Bijvoorbeeld Luka en het levensvuur (2010) van schrijver en Mario-fan Salman Rushdie – die als geen ander de gevaren kent van een religieus-fundamentalistische staat als Iran.
Arnoud van Adrichem is dichter en kernredacteur van het Vlaamse literair-culturele tijdschrift DW B. In 2022 publiceerde hij Extra levens. Schrijvers over videogames (Atlas Contact), het eerste literaire boek over gaming in ons taalgebied. Voor DW B stelde hij eind vorig jaar het boeknummer Power-up. Literatuur en videogames samen.
Ik kan het artikel van de NRC niet lezen, maar ik verwacht dat de schrijver van dat artikel, Nadoshan, games alleen maar ziet als simpele actie-reactie tijdverdrijvers, zoals gokspelletjes. En helemaal ongelijk heeft hij niet: een enorm deel van de gamers tegenwoordig spendeert ofwel tijd aan hoog-adrenaline maar lagere intellectuele games als Call of Duty ofwel aan verslavende free to play apps op je telefoon. Deze enorme pulp laag is echter nodig om het medium te ondersteunen. De kleinere laag hoge kwaliteit, complexe en kunstzinnige games kan hierdoor bestaan. Die lagen werken ook zo bij boeken en films. En juist die bovenste laag zal games verheffen als kunstvorm. Het is alleen jammer dat die laag niet de ruimte en waardering krijgt in de mainstream media. Ik zou erg gelukkig worden als Nederlandse kranten artikelen zouden gaan schrijven over games als The Last of Us en Red Dead Redemption, maar ook over games zoals Journey, Outer wilds en Return of the Obra Dinn.
DIe domme zwetsers uit de MSM neem ik al jaaaaarenlang niet meer serieus! Wat een eenzijdig dom volk is dat zeg. Dat zoiets zich ook nog journalist durft te noemen. 🙄🙄
Zoals komediant Dara O’Briain het zei:
I love video games for this reason over all other art form. They do a thing that no other art form does, right. No other art form does. You cannot be bad at watching a movie. You cannot be bad at listening to an album. But you can be bad at playing a video game, and the video game will punish you, and deny you access to the rest of the video game. No other art form does this.
Welke idioot bij NRC dacht bij zichzelf om dit te publiceren?
Opinie daargelaten, staan in zijn gerefereerde tekst niet bepaald meningen gebaseerd op feiten. Slechts op zure jaloezie en wereldvreemdheid.
Als lezer van literatuur en genieter van film, zijn games ook zeker waardig om dit stempel te verkrijgen van kunstvol medium. Iemand die vindt dat het niet zo is, moet Alan Wake 2 spelen of desnoods Final Fantasy VII, waarin acties worden gedaan dat alleen games kunnen doen.
Ach ja elitaire kranten zoals Nrc of Trouw met hun wereldvreemde commentatoren en redacties kun je toch ook helemaal niet meer serieus nemen. Net als 80% van de politiek overigens.
Als hij met online leven je sociale mediacontacten boven echte wereldcontacten stellen bedoelde, zou ik het met hem eens zijn.
De mainstream media begrijpt videospellen en fatsoenlijke opvoeding niet, vertel eens wat nieuws.
Zoals bij alles in het leven draait het om een goede balans. Games kunnen heel verrijkend zijn; maar het aantal uur dat je in de virtuele wereld steekt moet natuurlijk wel proportioneel zijn. Geldt overigens ook voor het kijken van films of lezen van boeken.
Dat de leesvaardigheid achteruit gaat door videogames is achterhaald. Nederland holt in vergelijking met andere Europese landen het hardst achteruit op het gebied van leesvaardigheid en in die andere landen wordt er ook gewoon gegamed. Heeft meer te maken met het feit dat het Nederlandse onderwijssysteem van Nederlands een soort beta-vak heeft gemaakt waarbij je alleen maar zinnen moet ontleden.
even een account aangemaakt om te zeggen dat de verwijzing naar johan huizinga heel goed is. Helemaal omdat de homo luden de mascotte van kojima productions is ;). Ik kan overigens de drang om een opiniestuk te schrijven goed begrijpen, helemaal als er in het NRC stuk wordt gezegd dat games sinds de jaren ‘90 alleen qua uiterlijk en graphics zijn veranderd… ik zou bijna zelf een opiniestuk willen schrijven over alleen al die zin.
Ook zegt de beste man het volgende: ‘Het Amerika dat Ernest Hemingway, J.D. Salinger en Richard Brautigan beschrijven, is totaal drie verschillende Amerika’s.‘
als je niet kan begrijpen dat dit ook op gaat voor elke andere vorm van kunst, zoals games of muziek of whatever, ligt het echt aan je eigen (gebrek aan) kennis.
maar, dat is natuurlijk ook waar een opiniestuk voor is. Niet iedereen hoeft het ermee eens te zijn. Desalniettemin is het wel toonaangevend dat de NRC dit publiceert, dezelfde krant die wekelijks de nieuwste game recensies publiceert. Mensen snappen gamen gewoon écht nog niet. Het voelt alsof je een elvis presley of beatles opinie uit de jaren 60 leest.
NRC… Not Real Content… Wat een lulverhaal van een dufus.
Johan Huizinga <3 Alleen dat hij op deze website geparafraseerd wordt, doet me deugd, om het in zijn typische archaïsche woordgebruik te zeggen.
Het standpunt games is simpel vermaak doet me denken aan hoe film ooit ontvangen werd. Het heeft decennia geduurd voordat film serieus genomen werd als kunstvorm. Zo ergens in de 20’er jaren van de vorige eeuw werd film ineens serieus genomen door kranten en tijdschriften. Hetzelfde kun je zeggen van de vroegste rock ‘n roll en popmuziek.
Ik denk dat games ook die weg aan het bewandelen is. Genoeg voorbeelden die dat aantonen, zoals de verfilming van bekende franchises en dezelfde NRC die als één van de weinige grote dagbladen regelmatig aandacht besteed aan games. Ergens past het opiniestuk ook in deze trend dat games serieuzer genomen worden.
Belangrijk is wel dat wij gamers daarin ook een rol spelen en onze eigen hobby serieus nemen en zo uitdragen. Ik merk bijvoorbeeld bij mijn zus die ook graag gamet, dat ze nog wel eens schaamte voelt. Maar dat hoeft niet! Ik had tijdens mijn sollicitatiegesprek voor mijn huidige baan juist een heel leuk gesprek over games. Mijn leidinggevende bleek vroeger veel Prince of Persia gespeeld te hebben en had nu zelf een zoon die graag Cities speelt. Ik denk dat die gesprekjes verder bij kunnen dragen aan de acceptatie van games.
Ik denk namelijk niet dat de Nadoshans van deze wereld snel een console van een paar honderd euro kopen en dan RDR2, Last of Us, Journey, Horizon, Elden Ring of een Death Stranding. Beter kunnen we ze het dan vertellen.
Zo, zondagochtend wakker worden met dit pareltje van een artikel doet mijn gamerbrein goed.
Haha, het is zaterdag!
Oh ja, dat is waar ook. Hahaha, ik ga meteen een boek lezen nu. Dit gaat niet goed zo.