Onze artikelenreeks Voorspel gaat over seks en seksualiteit in games, maar deze keer nemen we een klein zijweggetje naar een gerelateerd onderwerp: gender. De non-binaire identiteit wordt voorzichtig meer zichtbaar in de game-industrie, maar toch nog vaak zonder gezicht. Dat moet beter kunnen.
Zodra je in games een personage mag maken, heb je meestal de keuze uit een man of een vrouw. Beide genders hebben hun eigen haarstijlen en kledingkeuzes die meestal niet uit te wisselen zijn. Zo moet je als man een mannelijke stem, mannelijk kapsel en een mannelijke outfit hebben. Dat is een vreemde beperking. Niet alleen omdat mensen hun genderidentiteit op verschillende manieren invullen, maar ook omdat er meer bestaat dan man en vrouw.
Cyberpunk 2077 was eind augustus in het nieuws, omdat de game geen gendertypes gaat gebruiken. Je kiest dus niet voor een man of vrouw, maar een lichaamstype, kapsel en een stem. Hoewel de game dus niet de mogelijkheid verwijdert om te spelen als man of vrouw, is hier toch erg veel kritiek op gekomen.
Gender
Men houdt er van om mensen netjes in hokjes te plaatsen, maar zo simpel is het leven niet. Zowel geslacht als gender ligt namelijk op een spectrum. Je geslacht is hoe je geboren wordt: als jongen, meisje of intersekse met allerlei variaties in uitwendige geslachtsdelen, geslachtsklieren en chromosomen. Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn.
Gender gaat veel en veel verder dan man of vrouw. Zo zijn er genders die tussen deze tweedeling, of er juist buiten vallen. Genders die zich verplaatsen op het spectrum of niet eens op het spectrum geplaatst kunnen worden. Voelt iemand zich niet helemaal man of helemaal vrouw, dan wordt er gesproken van de parapluterm non-binair.
Non-binaire mensen gebruiken in het Engels vaak de voornaamwoorden they/them. In het Nederlands is dat wat lastiger, maar hen/hun is een optie. Recentelijk kwam bijvoorbeeld zanger Sam Smith uit de kast als non-binair met de voornaamwoorden they/them, maar in september liet esporter SonicFox via Twitter weten een non-binaire man te zijn met de voornaamwoorden he/they.
"Op termijn zie ik mijzelf he/him nog wel laten vallen", schrijft Sonic Fox. "Ik weet niet of ik genderfluïde ben, maar ik voel dat identificeren als een cisman niet juist is. Ik weet zeker dat ik mij niet als een vrouw voel, maar iets ertussen, zoals het he/they-spectrum, past mij het best." Onderdeel van de non-binaire identiteit van SonicFox, is dat de e-sporter zich anders gaat kleden. "Ik zie er mogelijk heel anders uit dan normaal tijdens wedstrijden, dus houd dat in de gaten!"
Het is alleen opvallend hoe deze personages geen gezicht hebben.
Robots
Meer representatie via non-binaire personages in populaire cultuur zou kunnen helpen met kennis over dit onderwerp. In de game-industrie zijn non-binaire personages voornamelijk te vinden in kleine indiegames, maar tegenwoordig ook in enkele mainstream titels. Denk aan Bloodhound in Apex Legends en recentelijk FL4K in Borderlands 3. Beide personages zijn zelfs speelbaar.
Het is alleen opvallend hoe deze personages geen gezicht hebben. Bloodhound houdt hun gezicht verborgen en FL4K is zoals menig ander non-binair personage een robot. "Mensen zien robots vaak als wezens die inherent geen gender hebben, dus dan vinden ze het makkelijk om daar een label op te plakken die ze verbinden met een gebrek aan gender", legt gamemaker Bee uit in een gesprek met Gamer.nl. "Maar als het slecht is geschreven, ontmenselijken deze niet-menselijke personage non-binaire mensen."
Voor Rainbow Jam 2019 (een jaarlijks terugkerende gamejam met een focus op lhbtq+ thema's), maakte Bee 'generic nonbinary game'. Dit korte spelletje gaat over daten als een non-binair persoon. "Ik wilde al heel lang een game maken met een focus op queer thema's", vertelt Bee. “Deze jam was een goed excuus om dat eindelijk te doen. Non-binair zijn is een erg belangrijk onderdeel van mijn identiteit, waar ik graag over wil praten."
Niet allemaal hetzelfde
Bee voelt zich totaal niet gepresenteerd in games. Hoe kan het dan beter? "Het is belangrijk om te laten zien dat we niet allemaal hetzelfde zijn", stelt de gamemaker. "Ontwerp non-binaire personages die menselijk en gevarieerd zijn. We zijn niet allemaal wit, androgyn, dun en bij de geboorte als vrouw geclassificeerd. En dat zeg ik als iemand die precies zo is."
Meer vrijheid bieden bij het creëren van een personage kan ook een manier zijn om non-binaire mensen tegemoet te komen. Mech-game Battletech laat gebruikers bijvoorbeeld van te voren kiezen tussen voornaamwoorden he, she en they. "En zorg ervoor dat in de game daadwerkelijk wordt vermeld dat personages non-binair zijn en wat hun voornaamwoorden zijn. Mensen zouden niet het internet moeten afstruinen om die informatie te vinden."
"Uiteindelijk komt het allemaal neer op het luisteren naar deze gemeenschap", stelt Bee. “Luisteren naar wat non-binaire gamers en gamemakers te zeggen hebben en daarmee rekening houden bij het maken van games."
In de rubriek Voorspel kijken we naar de verschillende manieren waarop seks en seksualiteit behandeld worden in games, via specifieke voorbeelden, trends uit de game-industrie en interviews.
Lees ook eerdere afleveringen:
Ik vind het echt bijzonder dat sommige mensen (hier) zich zo verzetten tegen en/of aangevallen voelen door games die meer vrijheid (qua gender) bieden in het ontwikkelen van een karakter. Ik kan hier echt geen negatieve kant in zien.
Elk NATO land heeft een Gay pride event. Nederland staat voorop met het normalizeren hiervan.
Ik vind ’t allemaal prima joh. Het lijkt alleen of het superveel voorkomt, omdat het veel in de media komt. Het valt echter wel mee. Verplicht mij alleen niet om 100+ nieuwe pronouns te leren, dat bepaal ik zelf wel.
Heren, wanneer wordt Coola gedeblokkeerd van deze site? Ik kan zijn input altijd wel waarderen in topics als deze. Ik geniet erg van zijn reacties over SJW’s, sneeuwvlokjes en Assassin’s Creed. Ik heb speciaal een account aangemaakt om dit te vragen. Bij voorbaat dank.
@epicgamer Hopelijk nooit. die gast had niets nuttigs te vertellen.
en ja er zijn maar 2 genders, maar in een wereld zoals cyberpunk kun je je natuurlijk laten aanpassen.
@revanius er zijn geen 2 genders er zijn meer dan 2 genders. Ga aub terug de boeken in jij.
vrijheid is een mooi iets. vrijheid om je te uiten hoe je bent, vrij zijn om keuzes te maken en vrij zijn om dingen wel of niet te doen.
Laat ontwikkelaars games maken die ze zelf willen, geef de gamers een keuze om het wel of niet te spelen. En als er vraag naar is voor genderneutrailiteit in een game so be it, maar dwing ontwikkelaars niet om het overal in te stoppen wanneer dat niet bij het idee van hun game past.
@HunterSeeker Dit vind ik tot nu toe eigenlijk het sterkste argument. Iedereen is vrij om te denken wat hij/zij ([…]) wilt. Draag het alleen niet aan anderen op!
*Pakt popcorn* Oh boy daar gaan we weer met de comments…. Ik bedoel, Oh person…
@Paxopoxo
Ik dacht precies hetzelfde.
Hoe makkelijk bepaalde mensen te ’triggeren’ zijn is ongekend.
*pakt de pepernoten* ook alvast voor Zwarte piet discussie.
@Paxopoxo zoet of zout?
@Paxopoxo
Ik denk dat Gamer dit expres doet. Om de maand schrijven ze een soortgelijk artikel over dit onderwerp met een soortgelijke strekking. In de comments ontstaat vervolgens telkens weer dezelfde discussie met dezelfde argumenten etc. Uiteindelijk levert dit zoveel clicks en reacties op, waar een regulier bericht misschien een paar reacties krijgt krijgen deze artikelen hier een veelvoud van.
*neemt nog een hap popcorn en pepernoten*
“Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn.”
En daar ligt nu juist het probleem. Doordat wij allerlei sociaal-culturele eigenschappen hangen aan het man of vrouw zijn, menen sommigen dat er daarom geen echt verschil zou (moeten) zijn tussen mannen en vrouwen en dat we elkaar geen meneer of mevrouw zouden mogen noemen, in games of in het echte leven.
Er is daardoor zelfs een hele ideologie ontwikkelt, genaamd genderneutraliteit, die alle verwijzingen naar de geslachten wil uitbannen in het dagelijks leven, alsof het een schande is dat we mannen en vrouwen zijn, een soort erfzonde.
Maar dat verschil is er wel degelijk. Mannen en vrouwen zijn écht twee verschillende geslachten. Geslachtsdelen, hersenen, hormoonhuishouding, het verschilt daadwerkelijk van elkaar.
Soms zijn er inderdaad mensen die van beiden iets hebben en daardoor soms voor een specifiek geslacht (moeten) kiezen op zowel medisch als sociaal-cultureel gebied, maar zij vormen wel een echte minderheid. De rest is toch echt gewoon man of vrouw.
Is dat hokjesdenken? Absoluut, maar wel miljoenen jaren oude hokjes die de natuur zelf zo heeft ontwikkeld, of een Schepper zo u wilt. En niet alleen bij mensen.
Het is dan ook helemaal geen probleem om dat onderscheid te maken en dus in dergelijke hokjes te denken, zolang je er gewoonweg geen oordelen aan hangt en mensen in redelijkheid vrij laat in hun levenskeuzes.
Laat een ieder binnen de kaders van wat goed en juist is de eigen keuzes maken, houd op persoonlijk niveau altijd naar redelijkheid rekening met elkaar, maar respecteer wel de menselijke natuur en wil niet haar fundamentele grondslagen verzwijgen.
Want als je de menselijke natuur niet wil respecteren of zelfs wil ontkennen, dan ontken je ook je mens-zijn of in elk geval een belangrijk deel daarvan.
@Robert-Frans “s dat hokjesdenken? Absoluut, maar wel miljoenen jaren oude hokjes die de natuur zelf zo heeft ontwikkeld, of een Schepper zo u wilt. En niet alleen bij mensen.”
De natuur heeft wezens voortgebracht die of voortplantingsorganen hebben waar een feutus in kan groeien of een voortplantingsorgaan hebben die zaadcellen bevat. Concepten als “geslacht” en “gender” is toch echt de wereld ingeroepen door de mens.
edit: er zijn uiteraard ook dieren die geen voortplantingsorganen hebben, maar dat terzijde.
@DevTrunks Tja, zo kun je alles wel reduceren tot technische omschrijvingen.
Maar de termen ‘man’ en ‘vrouw’ zijn gewoon een samenvatting voor een heel aantal eigenschappen die mannen onderling en vrouwen onderling met elkaar gemeen hebben.
Eigenschappen die ook wel verder gaan dan enkel de rol bij voortplanting, hoewel het daar natuurlijk wel begint, en die voor een deel biologisch vastgelegd zijn en voor een deel cultureel.
Dat laatste kunnen we deels veranderen, dat eerste niet zonder de mens zelf helemaal aan te passen, maar ontkennen kunnen we geen van beiden.
Net zoals wij ook over mensen spreken in relatie tot (andere) dieren en daar dus een natuurlijk onderscheid in maken.
We spreken dan ook niet over rechtopstaande wezens met een primaatachtergrond, of zoiets, zelfs niet als er mensen zouden zijn die zich eigenlijk meer hond voelen.
Er is dan ook geen reden waarom de meerderheid de terminologie van een kleine minderheid op maatschappelijk-politiek niveau zou moeten overnemen, laat staan de daaraan hangende ideologieën.
Wij spreken bijvoorbeeld ook niet over textielcampings in relatie tot naturistencampings, alleen omdat naturisten dat wél doen.
Ik zei tenslotte ook niet dat álle dieren gescheiden geslachten hebben, hoewel maar 5 a 6 procent van de dieren tweeslachtig is, maar alleen dat het niet enkel bij de mens voortkomt.
Goed werk Erwin.👌 Weer een bijzonder interessant onderwerp in Voorspel, wat ongetwijfeld voor veel verschillende meningen gaat zorgen. Laten we het netjes houden in de comments! Laat vooral je mening horen, maar doe dit op gepaste wijze.
@Lucas May Nee liever niet, want veel meningen die je op dit soort posts als lid plaatst worden vaak gemisinterpreteerd door moderators & staff van gamer.nl, en dan direct de kop in gedrukt door een waarschuwing of ban, of je wordt aangevallen omdat je het niet met hun visie/standpunt eens bent.
Verschillende (ex)leden hier zijn al uitgemaakt voor transfoob, homofoob, racist en weet ik wat allemaal omdat bepaalde meningen compleet uit hun verband worden getrokken, terwijl 9 van de 10 keer die leden helemaal niet de intentie hadden of hebben om iemand te beledigen of te kwetsen.
Dus nee bedankt, ik hou mijn mening liever voor me.
Ik krijg nu een overvloed aan schijt over mij heen als ik zeg dat er wetenschappelijk maar 2 (xx/xy) genders zijn en niet de 150+ (sociale) genders waar de teller nu op staat.
Ik hoop dat deze idioterie snel overwaait en dat niet al te veel games en films hiermee negatief beinvloed worden. *ik ga nu mijn cisgender hond uitlaten. Fijne dag
@StormFox Vast wel, maar dan meer omdat je het bericht niet goed gelezen hebt.
[quote]Je geslacht is hoe je geboren wordt: als jongen, meisje of intersekse met allerlei variaties in uitwendige geslachtsdelen, geslachtsklieren en chromosomen. Gender gaat daarnaast niet om fysieke kenmerken, maar de sociaal-culturele kant van wat het betekent om man of vrouw te zijn.[/quote]
@Sisko lekker arrogant en makkelijk om te beweren dat iemand een artikel niet gelezen heeft.
@StormFox Inderdaad, compleet mee eens.
Snap overigens niet waarom mensen zich moeten “Herkennen” in een game.. speel net zo graag een vrouwlijke personage als mannelijke personage.. of robot.. of waar ze ook maar mee komen. Als het maar een leuk of interessant personage is.
@MelvinChowder
Ik snap die vraag wel, en het is ook iets waarbij je echt stil moet staan, maar de meeste mensen herkennen zich zelf wel in games, of ze dat nu belangrijk vinden of niet.
Ik ben gewoon een cisgender hetero man, en ben niet bewust op zoek naar gamepersonages die dat ook zijn – maar dat hoeft ook niet, want die zijn er sowieso duizenden.
Maar stel je voor dat je jezelf heel anders voelt, en dat zit dan vervolgens in geen enkele game… Het lijkt mij erg onprettig om je dan te voelen alsof je dan blijkbaar maar geen plek hebt in de wereld. Het is een gevoel dat waarschijnlijk alleen degenen die het voelen zich écht voor kunnen stellen. De rest kan alleen maar solidair zijn en proberen die gevoelens op waarde te schatten.
@StormFox Haha eens!