In de nacht van donderdag op vrijdag zond Sony een prima State of Play uit met een fiks aantal toffe games. Ik was dan ook allesbehalve teleurgesteld, zeker omdat ik met voorgaande uitzendingen in het achterhoofd geen hoge verwachtingen had. Toch werd het mij tijdens het bekijken van de livestream des te meer duidelijk dat E3 een gapend gat achterlaat, eentje dat – hoe hard we ook ons best doen – niet opgevuld kan worden.
Waar in voorgaande State of Play-uitzendingen vaak maar één of twee echt grote aankondigingen zaten (en soms nog minder), daar puilde deze aflevering uit met indrukwekkende titels. Street Fighter 6, Resident Evil 4 Remake, Horizon Call of the Mountain, Stray, The Callisto Protocol en Final Fantasy 16: er was meer dan genoeg om enthousiast van te worden als PlayStation-gamer. Het gebrek aan God of War: Ragnarok was een tegenvaller, maar toch denk ik dat er maar weinig fans echt teleurgesteld zijn.
Sony valt dan ook te prijzen om het feit dat het de oude, vertrouwde E3-hype toch een klein beetje terug hebben gebracht, al is het een week voordat diverse andere bedrijven een livestream uitzenden. Nee, het was niet zo’n goede oude presentatie met publiek en ongemakkelijke presentatoren, en ook geen PlayStation Showcase waar het bedrijf traditiegetrouw nóg meer lekkers uit de hoge hoed tovert, maar het was goed genoeg.
Een groot gemis
Toch maakte tijdens het kijken van de State of Play een mistroostig gevoel mij meester. Ik heb even moeten graven om erachter te komen waar dat gevoel precies vandaan kwam, maar ik ben er inmiddels achter: eigenlijk heeft de livestream mij het oude, vertrouwde E3 alleen nog maar harder laten missen.
Mocht je het op de een of andere manier nog niet hebben meegekregen: E3 gaat dit jaar helemaal niet door. Organisator ESA meldt dat het in 2023 E3 weer helemaal terug wil brengen, maar dat is pas volgend jaar en de vraag is nog maar of bedrijven er dan nog wel op zitten te wachten. Het kost ze immers behoorlijk wat knaken om op de beurs te mogen staan en ergens is het ook logischer voor ze om hun moment van aandacht in een aparte livestream, verwijderd van alle drukte rondom E3, te pakken.
Kerstmis voor gamers
De toekomst van E3 hangt dus aan een zijden draadje, en dit jaar is er sowieso geen E3. Daar kun je van alles van vinden – dat doe ik ook, maar bovenal vind ik het zonde. Sinds het moment dat ik ook maar een beetje interesse had in games, stond E3 voor mij synoniem aan een krappe week genieten. Het was een soort Kerstmis voor gamers waarin het ene na het andere virtuele pakketje werd geopend.
Als kind las ik eerst in tijdschriften alles over de legendarische gamebeurs, vaak een dikke maand nadien in verband met deadlines en drukwerk. Met de komst van internet kwam de Amerikaanse beurs gevoelsmatig een stuk dichterbij. Persconferenties werden al snel live gestreamd en diverse media waren op de beursvloer aanwezig om verslag te doen en met een camera de complete chaos in beeld te brengen.
E3 was een soort Kerstmis voor gamers waarin het ene na het andere virtuele pakketje werd geopend
Zelfs thuis, vanuit je luie stoel, kreeg je op die manier het idee dat je een weekje in een compleet andere wereld vertoefde. ’s Avonds en ’s nachts aan de computerbuis gekluisterd, zien hoe bedrijven elkaar probeerden af te troeven met spectaculaire aankondigingen of onhandig geformuleerde quotes in interviews: heerlijk!
Mijn volgende stap was zélf naar E3 afreizen als onderdeel van een gamewebsiteredactie. Dat heb ik in de jaren 10 dan ook meermaals mogen doen. Hoewel ik achteraf gezien E3 vanuit thuis volgen net zo leuk vond, kan ik niet ontkennen dat op de beurs rondlopen een unieke ervaring is. En niet alleen vanwege egoïstische redenen, want ik vond het simpelweg geweldig om zoveel mogelijk van de show naar de lezers thuis in Nederland en België te brengen.
Ik keek voor de gein vandaag terug naar de landingspagina van Gamer.nl op E3 2016 en wat ik zag maakte mij uitermate nostalgisch. Allerlei artikelen over voorgaande E3’s en verwachtingen voor die editie, talloze previews van gespeelde games, blogs waarin redacteuren hun ervaringen deelden en een stel video’s dat ik toen terplekke met de smartphone heb geschoten: het steekt misschien niet perfect in elkaar, maar wat zat er toch een boel passie en liefde in. Ik heb er intens van genoten om die content te mogen maken en ik hoop dat onze bezoekers dat ook zo ervoeren.
Geen vervanging
Natuurlijk is het niet alleen maar kommer en kwel. Komende week wordt er een aantal interessante persconferenties gehouden, onder andere de Kick Off Live-show van Summer Game Fest, de Microsoft & Bethesda Games Showcase, een livestream van Devolver Digital en de PC Gaming Show. Met Gamer.nl (en zustersite PU.nl) organiseren we overkoepelend Gamezomer 2022, waarmee we verslag doen van al dat lekkers (inclusief het aankomende Gamescom), regelmatig live gaan en zelfs een PlayStation 5 weggeven. In dit bericht kun je daar alles over lezen en tevens de data en tijden van aankomende presentaties bekijken.
We zitten dus niet stil en er gebeurt het nodige, maar ik moet eerlijk zijn: het kan E3 niet vervangen. Ubisoft en EA houden bijvoorbeeld geen presentaties, Nintendo houdt zich op moment van schrijven angstvallig stil en is dus misschien ook missing in action en hoe hard je ook je ook je best doet, het kan wat mij betreft niet de compleet gestoorde ervaring van E3 vervangen, of je er nou zelf rondloopt of het vanuit thuis volgt.
E3 was speciaal, een uniek onderdeel van onze hobby dat de game-industrie nog interessanter maakte. Ik vrees dat geen bedrijf, gamesite of Geoff Keighley iets kan creëren wat daaraan tipt. We hebben met z’n allen in al die jaren een hoop geklaagd over E3 en de organisatie achter de beurs – vaak geheel terecht trouwens – maar uiteindelijk was zo’n week waarin heel de wereld even alleen maar om games draaide onovertroffen. Je weet pas wat je mist, als het er niet is. Kom alsjeblieft terug, E3!
Ik zal nooit kunnen begrijpen hoe iemand zo’n show -goed- kan noemen. Veruit het grootste deel van de games zal beschikbaar zijn op meerdere platformen en deze games hadden dus bv. ook in een PC show getoond kunnen worden. Het voelt toch een beetje als pochen met de auto van je buurman, waar je af en toe zelf in mag rijden.
Het is natuurlijk wel goeie reclame voor de ontwikkelaars van die betreffende games. Dat is dan wel weer mooi. 🙂
Ik denk dat ik als wat oudere gamer de E3 vanaf het prille begin al gevolgd moet hebben, eerst de verslagen achteraf in diverse gamemagazines medio jaren 90′ en later het nieuws via de gamemedia op internet. Helemaal leuk werd het met het volgen van de diverse persco’s een paar dagen lang, wanneer het werk het toe liet tenminste. Lekker thuis achter de monitor met een zak borrelnoten ofzo en een paar pilsjes erbij. Vrienden die slechts enige-of helemaal geen intresse in gaming hadden en op bezoek waren me vreemd aankijkend. Oh, heb je dat gedoe weer… Hoe lang duurt dat? Een paar dagen?? Pffff.
Zo’n persco, hoe saai sommige momenten en presentatoren ook waren, vol met filler-gelul, had toch zeker wat meer charme dan een vlot ge-edite livestream waarin in een half uurtje alles er in sneltreinvaart doorheen geramd wordt. Evengoed leuk maar het gevoel van een paar dagen een gamersfeestje is weg..
Leuk stukje Michel, ik werk dan wel niet in de game-industrie maar het gevoel van gemis is blijkbaar hetzelfde..
@Michel Musters
Ik geef je groot gelijk.
Wat veel mensen ook niet beseffen, is dat de e3 anders dan bv gamecom van oudsher een tradeshow was. Interactie tussen developers onderling en uitgevers was de basis.
En dus niet alleen maar een consumenten show.
Wat ik nu als developer mis is de interactie met andere developers, uitgevers en producenten.
De contacten die ik bv bij de grote console bouwers heb opgedaan tijdens verschillende e3’s, was nooit gebeurt van achter mijn buro thuis.
Dankzij de e3 heb ik nu een uitgebreid netwerk om zaken te doen met een heel breed scala aan bedrijven en individuen.
Deze streams zijn leuk als een kille zielloze opsomming van producten die uitkomen, maar de e3 was veel meer dan dat, en dat lijkt nu helaas verloren te gaan.
Ik begrjp de nostalgische gevoelens van Michel volledig (ok, niet het op de vloer rondlopen daar :-)). Ik verwacht dat de E3 zoals die was met fysieke persconferenties en de beurs niet meer (volledig) terug gaat komen. Bedrijven willen winst maken en de huidige streams kosten nu eenmaal veel minder (tijd, geld, personeel). Ik vermoed dat over een jaar of 10/15 een nieuwe generatie gamers niet beter weten dan dat er losse streams/state of plays/showcases zijn.
Deze gebruiker is verwijderd
@Snoop213 Ik denk dat door het verdwijnen van de E3 zoals het was het verschrikkelijk moeilijk gaat worden voor de gamejournalistiek om om te overleven. Behalve dat de reclame- en advertentie inkomsten wegvallen waren zij ook de tussenschakel tussen de uitgevers/developers en de uiteindelijke klanten: wij. Het klapvee’ had dus wel een functie. In het internet & stream tijdperk ging deze functie al achteruit, immers wij zien tegelijkertijd precies hetzelfde als zij. Ik ben al 30+ jaar Elvis Presley fan en waar ik 30 jaar geleden elke 3 maanden halsrijkend uit zat te kijken naar het fanclubblad vol met nieuws, weet ik datzelfde nieuws nu al 2,5 maand voordat het blad uitkomt. Met gaming, en game nieuws, is dat tegenwoordig precies hetzelfde. Maar, om terug te komen bij gaming, het hele jaar door presentaties e.d. gaat er op den duur hopelijk wel voor zorgen dat games minder snel aangekondigd worden en/of een releasedatum krijgen. Het hoeft dan immers niet meer per se in Juni bepaald te worden om de uiteindelijke kopers iets te geven. Dit zorgt hopelijk voor minder druk.
@StefanKock en toch kunnen ze ook veel verdienen op een beurs, wat ik altijd zag was dat ze goodies weg gaven kunnen ze toch beter merchandise verkopen van hun game,zoals ook op comic Con gebeurt.
@hulstpower Ben ik het mee eens!
Deze gebruiker is verwijderd
@Snoop213 Roy! Roy! Hij zei ook XBOX, 2 keer zelfs, onder een Sony artikel, moet je er niet wat van zeggen?!
Hij zei zelfs Nintendo!
@Ziminar hahah Nou bij jou en hulstpower vind ik het nog wel waard om te reageren. Snoop is minkukel die in zijn eigen wereld leeft. Daar reageer ik niet eens meer op zo zijn er wel meer hoor
Deze gebruiker is verwijderd
Nou was het een goeie show en prijs je sony voor het beetje terug brengen van e3 gevoel, maar vond dat micro dat vorig jaar al had gedaan met hun show. Verder een leuk stuk en was een goeie show kijk erg uit naar sony showcase later dit jaar.
@hulstpower wel weer apart dat je over Xbox begint. Kunnen de credits dit keer niet bij Sony blijven ?. Ik vond het verleden jaar ook een goede Xbox presentatie, maar als ik met terugwerkende kracht kijk vond ik het middelmatig. Veel was in heel erg vroeg stadium en soms niet eens in productie. Bij rare wisten ze niet eens wat het gaat worden. En als ik dan kijk dat Xbox dit jaar kwa triple A exclusive weer niet levert. Kan ik Sony alleen maar een flinke pluim geven
@Roy36NL Ik ben het grotendeels met je eens, echter ik wacht eerst nog de Xbox & Bethesda showcase van 12 juni af. Wellicht dat daar nog iets aangekondigd gaat worden om dit jaar toch nog een beetje glans te geven.
@Roy36NL had het puur over de show en dat de show van toen het e3 gevoel gaf, iets wat meneer van dit artikel beweerrlt dat sony dat nu pas gaf. Daar was ik het niet mee eens vond de show xboz dqt al toen deed en de show zelfs van ps vorig jaar ook al doen. De show van deze week was goed maar dat het de leegte vulde van e3 nu pas nee, zijn al shows die dat vorig jaar deden
@hulstpower ik vond de xbox show vorig jaar tegenvallen. Het waren vooral cgi trailers die ze lieten zien van releases die nog ver weg zijn. Er was een chronisch gebrek aan gameplay. Heb wel meer vertrouwen in dit jaar dat we wel gameplay gaan zien.
@obi-twan kenobi e3 zijn vaa cgi trailers he, maar ik zei niet dat de show beter is maar het e3 gevoel toen al gaf bij de show van xbiz
@hulstpower ja man beetje XBox noemen onder een Sony artikel dat kunnen sommige tere zieltjes niet aan joh. Daar moet je voorzichtig mee zijn.
@Ziminar ik kan het meer dan aan alleen vind het zo een zwakte bod als er wat over ps staat gelijk reageren met een Xbox mening. Daar reageer ik graag op zeker omdat ik weet dat andere fanboys weer gaan reageren. Hou ze wakker
@Ziminar percies en ook zei ik niks negatiefs over sony, maar sommige noemen zelf altijd gamepass negatief als het er niet over gaat, maar xboz zeggen bij een sony artikel mag kennelijk niet.