Twee jaar geleden was Stalker 2 een schitterend wrak. Prachtig om naar te kijken, dodelijk atmosferisch, en zo lek als een mandje.
Ik had destijds ergens halverwege de Zone een save achtergelaten en daarna eigenlijk niet meer teruggekeken. Bij release was Stalker 2: Heart of Chornobyl veelbelovend, maar de bugs en frustraties maakten het lastig om er echt van te genieten. Nu ben ik teruggegaan voor de Cost of Hope-uitbreiding en de gratis 2.0-update. Cost of Hope gaat niet verder met het hoofdverhaal, maar speelt zich af naast de gebeurtenissen uit de base game. Je vangt een radiosignaal op, gaat op onderzoek uit en komt uiteindelijk terecht in een nieuw deel van de Zone: het IJzerbos. Je vindt er hoogspanningsmasten, verlaten installaties en genoeg anomalieën om je flink bezig te houden. En ja, uiteindelijk kom je ook in de kerncentrale van Tsjernobyl.
TERUG NAAR DE REACTOR
Het verhaal draait om Duty en Freedom, twee facties die fans van de eerdere Stalker-games meteen zullen herkennen. In Stalker 2 hebben de twee een wapenstilstand gesloten, maar die houdt natuurlijk niet lang stand. Voor je het weet zit je midden in een conflict en moet je kiezen welke kant je steunt. Ondertussen is er ook nog een mysterieuze groep huurlingen die op zoek is naar iets waar je maar beter niet bij uit de buurt kunt blijven.
Je krijgt twee nieuwe vaste compagnons: Zulu, een veteraan van Duty die fans kennen uit Call of Pripyat, en Mavka, de arena-omroepster van Freedom. Vooral Mavka en Zulu zijn leuke toevoegingen. Mavka zorgt met haar humor voor wat afwisseling tussen alle serieuze gesprekken, terwijl Zulu precies het type nuchtere en betrouwbare metgezel is dat goed bij Stalker past.

KERKHOF VAN KABELS
Het IJzerbos is een van de mooiste gebieden die GSC tot nu toe heeft gemaakt. Hoogspanningsmasten steken uit de mist, elektrische anomalieën knetteren tussen de pylonen en overal hangt die bekende stilte van de Zone. De kerncentrale maakt misschien nog wel meer indruk. Je loopt door gangen vol beton en gebroken glas en krijgt constant het gevoel dat je hier eigenlijk niet hoort te zijn. Dat past perfect bij Stalker.
Ook de missies zijn wat afwisselender dan in het hoofdspel. De ene keer klim je een hoogspanningsmast op om een zender te repareren, terwijl je later door een ondergronds lab loopt dat steeds enger wordt. Er zit zelfs een gedeelte in waarbij je in een soort lus terechtkomt en steeds dezelfde nachtmerrie opnieuw beleeft. Vooral door het goede geluidsontwerp werkt dat verrassend goed. Dit soort momenten zorgen ervoor dat Cost of Hope interessanter blijft dan een simpele verzameling nieuwe missies.

SPRINGEN IS GEEN CARRIÈRE
Dan zijn er natuurlijk ook de mindere kanten. De platformsecties die in de base game al niet geweldig waren, zijn hier opnieuw aanwezig. Je stamina is beperkt, sprongen voelen soms onbetrouwbaar en vooral bij de kerncentrale is niet altijd duidelijk waar je precies naartoe moet. Ik ben meer dan vijftig keer doodgegaan en het grootste deel daarvan kwam niet door vijanden, maar door afgronden, anomalieën en sprongen die net verkeerd uitpakten.
Ook de mutantengevechten zijn niet altijd even goed. Blinde honden rennen alle kanten op, zombies bewegen nogal vreemd en de nieuwe Amok-mutant kan je soms door muren en pilaren heen raken. Dat voelt eerder als een probleem met de hitboxes dan als een bewuste keuze. Hopelijk wordt dat nog aangepast.

HET WEER IS BETER DAN DE VIJAND
De gratis 2.0-update verdient ook aandacht, want die krijg je gewoon bij de base game. De overstap naar Unreal Engine 5.5.4 is duidelijk te zien. De belichting is verbeterd, de vegetatie ziet er beter uit en ook de mist zorgt voor een mooiere sfeer. Vijanden lijken je bovendien minder snel op te merken, waardoor je wat meer tijd krijgt om de omgeving te verkennen.
Ook het A-Life-systeem, de AI die ervoor zorgt dat er buiten jouw zicht van alles gebeurt, lijkt eindelijk beter te werken. Ik kwam bijvoorbeeld lijken tegen die duidelijk door andere vijanden waren achtergelaten, terwijl ik zelf niet eens in de buurt was geweest. Dat soort kleine dingen maken de Zone een stuk geloofwaardiger.
Technisch is Stalker 2 ook een stuk stabieler dan bij release. Ik had één crash en af en toe een kleine visuele fout, maar niets dat de ervaring echt in de weg zat. Helemaal foutloos is het nog steeds niet, maar het verschil met de releaseversie is groot.

LANGE WANDELING, KORTE LONT
Het tempo blijft wel een punt. Cost of Hope dwingt je nog steeds om flinke afstanden af te leggen, je wapens te onderhouden en goed op je spullen te letten. Fast travel is beperkt en voertuigen zijn er niet. Daardoor ben je soms tien minuten onderweg voor een missie van twee minuten, waarna je weer terug mag lopen. Als je daar in de base game al moeite mee had, gaat deze uitbreiding daar weinig aan veranderen.
De hoofdcampagne van Cost of Hope duurt ongeveer vijftien tot twintig uur en heeft twee eindes, afhankelijk van de factie die je steunt. Dat is behoorlijk veel voor een uitbreiding. De zijmissies zijn wat minder interessant en draaien vaak om het uitschakelen van mutanten of het vinden van vermiste stalkers. De hoofdmissies zijn gelukkig een stuk sterker, vooral richting het einde bij de reactor.
GOED SPUL, ONDANKS DE STRUIKELBLOKKEN
Cost of Hope laat vooral zien hoeveel beter Stalker 2 had kunnen zijn bij release. Het verhaal is goed, de nieuwe gebieden zijn mooi en sfeervol en Zulu en Mavka zijn leuke toevoegingen. De platformsecties blijven frustrerend, de AI van sommige mutanten werkt niet altijd goed en het tempo zal niet voor iedereen zijn. Maar als je Stalker 2 bij release hebt laten liggen, is dit een goed moment om terug te keren naar de Zone.