Een stel Firaxis-veteranen is de deur uit gelopen, heeft een eigen studio opgericht, en mag nu met Star Wars spelen. Dat klinkt als een recept voor ofwel iets briljants, ofwel een dure teleurstelling. Na alles wat we tot nu toe hebben gezien, gokken wij bij Power Unlimited op het eerste.
XCOM en Star Wars. Het zijn twee namen die je niet vanzelfsprekend in één zin verwacht, maar zodra iemand het hardop zegt, vraag je je af waarom het niet twintig jaar geleden al bestond. Bit Reactor, opgericht door voormalig XCOM-artdirector Greg Foertsch, werkt samen met Respawn Entertainment aan een turn-based tactics game in de Clone Wars. En nee, dit is niet zomaar XCOM met een Star Wars-sausje. Althans, dat is de belofte.

Foertsch nam zo’n twintig oud-collega’s mee uit zijn Firaxis-tijd. Mensen die XCOM en Marvel’s Midnight Suns hebben gemaakt. Dat merk je aan alles: de camera, het coversysteem, de manier waarop je squad van vier man drie actiepunten per beurt heeft, het gedeelde advantage-systeem dat je vult door vijanden te raken. Als je XCOM hebt gespeeld, voel je je hier binnen vijf minuten thuis.
KLONEN EN CULTISTEN
Maar waar het interessant wordt, is alles eromheen. Buiten de gevechten bestuur je Hawks, je volledig aanpasbare hoofdpersonage, in een third-person perspectief dat zo uit Jedi: Fallen Order had kunnen komen. Je verkent levels voordat het schieten begint, loopt rond in je thuisbasis The Den, praat met je squadleden, en maakt keuzes die consequenties hebben. Echte consequenties, want Zero Company heeft permadeath.

Ja, permadeath. Je squadleden kunnen sterven. Niet alleen de zelfgemaakte huurlingen die je erbij rekruteert, maar ook de volledig uitgeschreven verhaalpersonages met eigen achtergronden, meningen en onderlinge ruzies. Narrative director Aaron Contreras gaf toe dat hij aanvankelijk tegen was: “Ik verloor die discussie zo’n dertien maanden geleden, en dat was maar goed ook.” Foertsch is stelliger. “Star Wars gaat over verlies. Vier jaar oud, Obi-Wan Kenobi zien sterven. Het gaat over verlies, en als ontwikkelaar wil ik dat spelers niet save scummen, maar door dat verlies heen gaan.”
In de praktijk werkt het iets genuanceerder dan in klassiek XCOM. Een squadlid dat neergaat, is niet meteen dood. Ze lopen verwondingen op die tussen missies door behandeld moeten worden. Stapelen die verwondingen zich op, dan is het voorbij. Dat geeft je speelruimte, maar ook een vals gevoel van veiligheid, want iemand gewond terughalen in het veld levert makkelijk nog meer schade op.
TEAM MET TEGENSTELLINGEN
De cast is waar Zero Company zich het duidelijkst onderscheidt van zijn XCOM-roots. Dit is geen game waarin je een anoniem leger aanstuurt. Je hebt Trick, een clone trooper die als je rechterhand fungeert. Luco Bronc, een Umbaraanse scherpschutter met wie Trick flink overhoop ligt, want Umbara was een bloedbad voor de klonen. Cly Kullervo, een Mandaloriaanse huurling. Tel-Rea Vokoss, een Jedi-padawan. En Runa Blask, een uitgesproken Separatist-sympathisant die je bij elke gelegenheid laat weten dat de Republiek de echte schurken zijn. Ze is onuitstaanbaar. Ze is fantastisch.

Het bondsysteem tussen personages voelt als een kruising tussen Mass Effect en Fire Emblem. Stuur twee squadleden samen op missie en hun band groeit, zelfs als ze elkaar eigenlijk niet kunnen luchten. Maar je kunt niet iedereen tevreden houden. Keuzes die de één blij maken, stoten de ander af. En in het ergste geval kan iemand door jouw beslissingen de groep verlaten, los van permadeath.
Contreras benadrukt dat dit geen persoonlijke machtsfantasie is. Hawks is geen uitverkorene met een lichtzwaard en een harem aan loyale volgelingen. Hawks is een leider die een team bij elkaar moet houden dat eigenlijk niet bij elkaar hoort. Dat is de fantasie: niet almacht, maar management. Klinkt minder sexy, maar in de context van Clone Wars-morele ambiguïteit is het een stuk interessanter dan weer een Jedi-powerfantasie.
GALAXYKAART EN OPERATIES
Tussen missies door navigeer je een galaxykaart die doet denken aan de strategielaag van XCOM, maar met meer narratieve diepgang. Elke “cyclus” opent nieuwe missies en operaties. Je kunt er maar één volledige gevechtsmissie per cyclus uitvoeren, de rest van je tijd gaat naar operaties: tekstavonturen waarin je informatie verzamelt, deals sluit of ruzie zoekt. Die keuzes hebben permanente gevolgen. Negeer je een operatie, dan krijgen je vijanden upgrades die je de rest van het spel achtervolgen.

De gevechtsmissies zelf zijn handgemaakt, geen procedurele brei. Verhaalmissies combineren meerdere gevechten met exploratiesecties, terwijl zijmissies compact en uitdagend zijn. De vijanden variëren van standaard battle droids tot een duistere Force-cult genaamd The Infinite Coil, waarvan de leden elkaars kracht absorberen als je ze uitschakelt. Schiet ze in de verkeerde volgorde neer en je creëert per ongeluk een miniboss. Dat soort tactische lagen maakte XCOM sterk, en het zit hier ook weer in.
WACHTEN OP DE CATCH
Er is nog geen releasedatum, maar Zero Company staat gepland voor dit jaar. De productiewaarden zijn hoog, de ambities nog hoger. En dat is precies waar de ervaren PU-lezer even op de rem trapt, want ambities en eindresultaat zijn niet altijd hetzelfde. Midnight Suns, Foertsch’ vorige project, was mechanisch sterk maar commercieel een tegenvaller. De combinatie van XCOM-diepgang met Mass Effect-vertelling en Star Wars-licentie klinkt op papier onweerstaanbaar, maar het is ook het soort project waar veel mis kan gaan.
Toch: alles wat we tot nu toe hebben gezien, wijst de goede kant op. De tactische kern zit er al in, het verhaalkader is ambitieus zonder pretentieus te worden, en de personages hebben meer karakter dan in menig volledige RPG. Als Bit Reactor dit waarmaakt, is Zero Company niet alleen de beste Star Wars-game in jaren, maar mogelijk ook de beste tactics game sinds, tja, XCOM 2.
Tot die tijd: voorzichtig optimistisch. En voor het eerst in jaren weer zin in een Star Wars-game. Dat op zich is al veelzeggend.
Star Wars Zero Company verschijnt in 2026 op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Een exacte releasedatum is nog niet bekendgemaakt.