In deze rubriek vertellen PU-redacteuren over de game die het afgelopen jaar de meeste indruk op ze heeft gemaakt. Vandaag: Joe met Clair Obscur 33: Expedition 33.
De beste games van het jaar doen mij normaliter niet zoveel. Meestal maakte je me persoonlijk eerder blij met een toffe racegame, een obscure indietitel of iets dat resoneert met m’n door Nintendo en Sega gedomineerde jeugd. Uitzonderingen daargelaten natuurlijk, zoals Baldur’s Gate 3, mede vanwege m’n liefde voor Dungeons & Dragons (D&D). En natuurlijk probeer ik uit professionele interesse op z’n minst enigszins te spelen wat volgens anderen de beste spellen zijn. Maar ditmaal wist ik vanaf het allereerste moment dat ik Clair Obscur: Expedition 33 zag al dat het de allerbeste én mijn favoriete game van dit jaar zou worden. Sterker nog: dat wist ik vorig jaar al.
Akte 1: onthulling
Terug naar de juni 2024, toen Clair Obscur: Expedition 33 voor het eerst aan de wereld getoond werd. De onthullingstrailer werd in de Xbox Games Showcase uitgelicht en bezorgde mij gelijk al kippenvel op een manier die ik alleen ooit twintig jaar eerder met Zelda-games had gevoeld. Wat een super originele setting, in de Franse belle epoque-stijl! Wat een fenomenale muziek, met even krachtige als emotionele Franse vocalen!
Maar ook, me verwonderend: dit is een turn-based rpg? Daar heb ik helemaal niets mee! En dan ook nog eens met een parrymechaniek ontleend aan soulslike-achtige titels, waar ik me nauwelijks in weet te redden?! Hoe kon deze game, met amper twee minuten aan beelden en geluiden, me dan toch gelijk al zo aangrijpen? Dezelfde avond ontwierp ik alvast een D&D-personage geïnspireerd op hoofdrolspeler Gustave. Met op de achtergrond de trailermuziek, op repeat – iets wat ik bijna dagelijks deed in de maanden daarna. Het viel me op dat na die trailer niet iedereen in mijn omgeving met passie voor games gelijk zo in jubelstemming was als ik. Maar ik vóelde die game.
Ondertussen kwam Gamescom er bijna aan. Ik zocht naarstig naar mogelijkheden om de game daar te spelen, de ontwikkelaars te spreken of wat dan ook. Alles om maar íets nieuws over Clair Obscur tot me te kunnen nemen. De PR-bureaus die de aankondiging uitstuurden, wisten van niets. M’n netwerk bood geen uitkomst. Tot iemand me wees op de deal met Microsofts Xbox Game Pass. Twee mailtjes later was het geregeld.
En zo zat ik in augustus, achter gesloten deuren op de Xbox-zakenstand, naast creative director Guillaume Broche op een bankje, terwijl zijn collega de game voor ons speelde. Elk greintje professionaliteit in mijn systeem was nodig om me enigszins in te houden en de mensen van Sandfall Interactive niet te overladen met mijn persoonlijke anticipatie voor hun kunstwerk. Alle liefde, ambacht en originaliteit die in de trailer al naar voren kwamen, bleken in de praktijk nog eens drie keer zo krachtig. Rond die tijd begonnen andere mensen in mijn omgeving gelukkig ook steeds meer te praten over Clair Obscur: Expedition 33 – met dank ook aan de cover van de PU, want Simon voelde die game blijkbaar al net zo als ik. Hij karde er zelfs voor naar Parijs om ‘m eveneens vroegtijdig te ervaren en behandelen.
Akte 2: beoordeling
Aan het einde van een winter vol anticipatie landde er plots een previewcode in mijn mailbox. Uitgerekend in een zeer zeldzame week vrij kon ik me alvast in alle rust onderdompelen in Clair Obscur: Expedition 33. Na wat eerste, zeer beperkte teleurstelling over de lineariteit van de levels, en het besef dat dit weliswaar op een AAA-game lijkt. maar een AA-game is, deed de game toch precies wat ik gevoelsmatig al die tijd verwachtte. Eindelijk kon ik verdwalen in die prachtige, magische wereld, met uniek ogende wezens om te bevechten, onder begeleiding van de meest fenomenale muziek. Het voelde bijna onwerkelijk: deze game oogde en voelde niet alleen van meet af aan al als uitzonderlijk sterk, het speelde ook nog eens zo.
Een paar maanden later werd alles bevestigd met de volledige versie van de game ter review. Om me ervan te verzekeren dat ik me echt niet liet misleiden door dit magische konijnenhol van een game, betrok ik fijne collega Marcel – met veel meer affiniteit voor Japanse rollenspellen en zeker het fenomeen soulslike – bij die beoordeling. Hij was net zo betoverd. Dus durfde ik dit spel zonder blikken of blozen toen al uit te roepen tot mijn Game van het Jaar.
Ondanks het enthousiasme van steeds meer mensen, reageerden sommige vakgenoten in eerste instantie nog meewarig. Alsof dat geinige, door een klein groepje Fransen gemaakte Clair Obscur: Expedition 33 zomaar de game van het jaar kon zijn – heb je wel enig idee wat daarvoor nodig is, Joe? En dan ook nog eens ‘nu al’, terwijl Grand Theft Auto 6 nog moest verschijnen? (Althans, dat dachten we toen nog). En wat te denken van alle veelbelovende games op de Nintendo Switch 2? Toch wist ik het zeker. Dit is simpelweg de beste game van het jaar.
Akte 3: bekroning
In de tussentijd had iedereen wel doorgekregen hoe waanzinnig goed deze game is. Kort na de release speelde zowat m’n hele vriendenlijst ‘m en weldra wisten de eersten hun avontuur met Expedition 33 zelfs al tot een einde te brengen. Zelf kwam ik daar pas heel wat maanden later aan toe – nota bene daags voordat we drie van de stemacteurs mochten interviewen voor onze BNR-gamepodcast op Heroes Dutch Comic Con wist ik het laatste gevecht voor de credits pas te winnen. Knijpmomentje: de stemacteur van Esquie wilde niet geloven dat ik het de avond ervoor droog had gehouden tijdens de aftiteling. Toch wel dus.
Hoe anders was het een paar weken later, toen Guillaume en zijn mensen maar liefst negen prijzen mochten ophalen op The Game Awards. Het ultieme bewijs dat je met de juiste groep mensen, je eigen creativiteit en genoeg doorzettingsvermogen zo’n waanzinnige ervaring kunt afleveren als Clair Obscur: Expedition 33. Een game die geldt als een inspiratie voor iedereen, juist in een tijd waarin makers in de game-industrie het moeilijk hebben. Dáár moest ik een traantje bij wegpinken, terwijl ik de laatste hand legde aan mijn nieuwste D&D-personage. Binnenkort ga ik daarmee maar eens op avontuur. In navolging van Expedition 33.
Meer nieuws
Summer Game Fest 2026: alle showcases, tijden en livestreams op een rij
ARC Raiders: release, gameplay, platforms en alles wat we weten
Steam Deck 2: release, prijs, specs en alles wat we weten
Forza Horizon 6: release, PS5, Game Pass, map en alles wat we weten
Battlefield 6: alles over release, gameplay, Season 3 en meer
De gekste dingen die we op CES 2026 hebben gezien
Favorieten: Metroid Prime 4 blijkt een nieuw recept dat minder lekker smaakt
Favorieten: Clair Obscur: Expedition 33 ging stiekem over iets heel anders
Favorieten: Wanderstop was het oog van de storm
Favorieten: Heel Kirby Air Riders is fucking bullshit
Ik snap de enorme hype rond deze game echt niet.
Met de enorme steken die deze heeft kan het gewoon niet hoger scoren dan een 7.5 en dat is echt de absolute max en zou eigenlijk eerder rond de 6 moeten komen.
Ja de basis assets van UE5 zien er grafisch leuk uit. Maar ze weten het ook gewoon echt totaal niet op de juiste manier te gebruiken waardoor je een wazig portret krijgt.
Ik ben nu echt zo benieuwd welke games jij hoge cijfers geeft en welke jij echt top games vindt met weinig tot geen flaws.
Baldurs Gate 3, Divinity Original Sin 2, Red Dead Redemption 2, God of War 2018, Sekiro, Black Myth Wukong, Witcher 3 om er een aantal te geven.
The Witcher 3 was echt flawless ja. Weet je nog toen je Roach (je paard) summonde en dat tie op elk dak stond? Jij kennelijk niet. Je had t over uniek dus ik geef je gelijk, dat was idd uniek. Miss moet je Peppa Pig een kans geven. Een pratend varken is ook uniek namelijk.
Maar netjes hoor. Vier van die games die jij noemde waren goty maar deze goty geef jij een 6?
Dat je t niet eens bent dat t goty is, oke, maar een 6 geven? Hahaha.
Ragebait 0/10
Moet wel. Kan dit niet eens serieus nemen.
Je wil beweren dat ze niet basis assets gebruiken en dat ze goede mapdesign hebben? De game brengt niks unieks met zich mee.
Opnieuw, ragebait 0/10
Ik ben toch wel erg benieuwd geworden naar deze game hoewel het vaak niet mijn ding is deze stijl.
Heb hooguit max 30 min de proefversie geprobeerd. Turn based is echt totaal mijn ding niet. Het lopen voelt niet soepel en dan nog eens de onduidelijk navigatie. Nee dit wordt t niet voor mij. Enige turn based game die ik kon waarderen is South Park😁
Gisteravond uitgespeeld, wat een prachtige game. Is hij perfect? Nee absoluut niet, maar bij mij weet het alle juiste snaren en tonen te raken dat dit voor mij al 1 van de beste games aller tijden is. Wat een ervaring.
Ik ben hem nu opnieuw aan het spelen omdat hij de moeilijkheidsgraad is verlaagd kijken wat daar echt van klopt want bij een eindbaas was ik na 2 hits weer bijna dood met een personage dat is niet de bedoeling in een story mode. Maar is de game niet een beetje teveel opgehyped. Het bewegen van de characters is verre van perfect. Het is vaak onduidelijk waar je heen moet. En het blijft qua gameplay toch erg eentonig want buiten het gevechten met vaak dezelfde uitziende vijanden in turn based gameplay is het niet. Natuurlijk is het kwaliteit maar ik voel niet dat het de tienen verdiend die het krijgt. Ook al is mocht ik er doorheen komen het verhaal nog zo briljant.
Je kan met pictos het spel volledig breken. Als je daar geen aandacht aan geeft kan je beter goed zijn in parry, dan wordt het een heel moeilijke game.
@Pyrox. Maar in Story mode wat het al aangeeft moet je kunnen focussen onder alle omstandigheden alleen op de Story en moet de gameplay extreem simpel gemaakt worden. En dan moet ik niet een of andere trompetten baas mij bij een verkeerde timing blokken bijna mij doodslaat..Dus dat is dan nog steeds niet goed.
Maar wanneer kun je die pictos inzetten en waar vind ik die? Zit nu nog in het onderwater gebied
@Pyrox,
Dat zal de reden zijn geweest dat ik op een gegeven moment niet voorbij een baas kwam en ben gestopt.
@nextgendonkey Ik ben tot de paintress gekomen (vrij ver dus), op story mode want ik was er een beetje klaar mee, en zelfs toen werd mijn aars echt helemaal ingedeukt. Heeft het voor mij (ik herhaal: geen JRPG fan) echt verneukt en heb het einde maar op YouTube gekeken. Wel een aanrader trouwens want het einde is toch best leuk
Ik geef de game zelf een 8/10, maar begrijp dat het GotY is voor velen
@Gameliefhebber, als je op dit punt niet weet hoe Pictos en Lumina werken, dan heb je echt iets gemist in de uitleg. Dit onderscheid de game van andere JRPG’s. Ik raad je aan om op YT een video op te zoeken waarin dit wordt uitgelegd. In het begin kun je maar tot 9.999 damage doen en op het eind miljoenen waarmee je de eindbaas in 1 beurt kunt verslaan.
@earlygamer ik ga het eens op zoeken inderdaad
@Masterexploder,
Heb hem wel op expeditioner gespeeld maar de Lamp Master heb ik niet kunnen verslaan.
Ben toen gestopt omdat ik gefrustreerd werd en het moet wel leuk blijven natuurlijk 😃.
Pictos/Lumina is in principe een bewerking van het systeem in Final Fantasy IX.
Het is in lijn met dat spel, waarin je equipment gebruikt om vaardigheden te leren en na een “aantal” gevechten zijn de vaardigheden blijvend en kun je ze selecteren via een puntenscore.
Al doet Clair Obscur dit wel veel beter, zeg ik als liefhebber van FFIX en Clair Obscur.
@gameliefhebber, ik deel dus volledig jouw mening
Als niet JRPG liefhebber zie ik echt wel talent in deze game, maar dat het allemaal zo hoog scoort letterlijk in alles overal gaat me een beetje te ver en voelt ook als respectloos tegenover de andere games van het jaar. (En wat een geweldig jaar hebben we gehad)
Respectloos? Begrijp je niet dat andere teams/personen betrokken zijn bij de winst van een award? Het is niet alsof dezelfde persoon zulke prijzen wint, enkel voor eenzelfde project.
En er zijn niet echt andere spellen uitgekomen die in desbetreffende categorieën een kans maakten tegenover Clair Obscur.
We hadden meer een 2020-situatie dan 2023.
In 2023 had je serieuze concurrentie tussen twee of drie genomineerden per nominatie.
Behalve dat Baldur’s Gate 3 gedoodverfde favoriet was voor GOTY.
Persoonlijk denk ik dat mensen een beetje TE kritisch zijn geworden. Tegenwoordig is niks meer goed. Altijd is er wel iets te zeiken. Vraag mij nog wel eens af of mensen gamen nog wel leuk vinden. Gamen doe je voor de fun, maar tegenwoordig is een 8 al een kut game. Verwend of gewoon verziekt.
Hieronder lees ik ook: Geen goty enkel vanwege een slechte map design. Wow. Wat is er dan mis met de map design? Omdat er geen vinkje staat waar je heen moet ofzo?
Tevens als t “respectloos” naar andere games. Hoezo respectloos? Als je beter scoort, scoor je beter. Klaar.
Ik vraag mij zeer af in welke mate je videogames speelt als je Clair Obscur: Expedition 33 zo onduidelijk vindt.
Ik vermoed dat enkel twee omgevingen vrij verwarrend zijn vormgegeven (Flying Waters, The Reacher) en dat de rest min of meer één route volgen is van A naar B. Hierin ook duidelijk aangegeven door licht, symboliek, etc.
Overigens is de gameplay totaal niet eentonig te noemen als je voorbij Act 2 speelt, omdat je dan vooral moet spelen met Pictos/Lumina builds en wapens. Anders worden veel uitdagingen zeer moeilijk, omdat niet alles eenzelfde oplossing vraagt… is een JRPG eigen ook.
Om te klagen over de gameplay filosofie van buildstrategieën in een JRPG is als het klagen over tempels in een Zelda-like, of uitdagende bossfights in een Soulslike.
Take a chill pill guys, het is gewoon passie. Kijk eens wat een jaar we hebben gehad 😉
Ik ben nu verder gekomen. En het is echt wel een toffe game maar er zijn wel een aantal dingen waarvan ik denk dit is er minder aan. Plus is met patch 1.3 de game echt simpelere gemaakt.
Oh, toon is wat slecht te lezen, maar ik ben een vrij chill persoon.
Alleen denk ik bij sommige comments van “wat kon je verwachten?”, ik ga iets als Elden Ring niet spelen, omdat ik van tevoren al weet het niet leuk te vinden.
Alleen zie en erken ik dat het spel met veel passie en kwaliteit is ontwikkeld.
Toch erger ik mij soms wel aan het feit dat turn-based JRPGs dan zo uitgekotst moeten worden, in andere comments vaak wel meer dan hier.
Ik heb de game uitgespeeld en de platinum trophy gehaald, maar GOTY zal het voor mij nooit worden mede door het slechte map design.